Puhpa S. Lalremthanga, Dy. CEM, MADC ta Tipa liata India Independence Day ei 80th-na Celebration Programme hmâkhei

PRESS RELEASE
NO.64/2026

TIPA, 15 Thlazoh, 2026 (Pachynoh): Atanoh dawh 10:30 AM pa ta Tipa DAO Office Complex liata India Independence Day ei 80th-na celebration programme ahmâhpa châ ta, Puhpa S. Lalremthanga, Dy. CEM, MADC chata Khichhai Laipa (Chief Guest) châpa ta Indian National Flag a parai.

Celebration Programme he George NC. Muller, Teacher NLS, Tipa nata Ngorangia Solo, Teacher GMS Tipa zy ta host ei ta, Rev. K. Vabeinocho, AS, ECM Tipa ta Abeipa lâta pavaosana devotion daihti â hmâh.

Khichhai Laipa Puhpa S. Lalremthanga, Dy. CEM biereipazy:

Atanoh he India Independence Day ei 80th-na châ ta, India ta British ryureina a puasai tawhta India Prime Minister hmiatua chaipa Pandit Jawahar Lal Nehru ta kô 1947 August 15 pa khata Lahori Gate, Red Fort, Delhi liata Indian National Flag a chaluahna noh ei 79th-na a châ.

British ryureina puasai awpa heta Mahatma Gandhi, Father of the Nation (India Pho Paw) nata a hrialâhpazy ta kô hluhpi thisaih palo leipa ta ama vaw teikhâna theilâpa a châ. India ti nata râh châta ama hriapasana zydua my leipa pi ta, palyupalihna nata zana eima hlâ.

India Independence Day he kô 1929 January 26 khata Indian National Congress ta Lahore Session liana khata vaw phuah ta, a moh ta ‘Purna Swaraj’ tahpa a châ. Chatanachata kô 1930 nata 1946 likah chhôh zydua kha January 26 he Independence Day ta ama hmâh tyhpa a châ.

Atanoh he MADC eima vaw hnei thei n’awpa ta India ta British ryureina puasai awpa ta a phorâ lichih, kô 1945 rachhôh liana khata Mara Beizy ta Mararâh he ryureina no-eihpa hnei hr’awpa ta hmah vaw la pathao hra ei ta, târi 1st April, 1945 khata Mara Beizy cha Saikao khih liata ama tlôpakhy. He daihti liata ryureina no-eihpa hnei n’awpa kyh bie peimawh kawpa ama pathlupa cha Puhpa Bowman, Additional Superintendent of South Lushei Hill, Lôlei hnohta hiana pangia ei ta, achhyna ama hmô leipa vâta târi 3rd November, 1945 liata tlôpakhy heih ei ta, he liata deikua cha a eino n’awpa ta Puhpa LL. Peters, Superintendent of Lushei Hills, Aizawl liata pangia heihpa a châ. Ei thôh (3) n’awpa ta târi 1st April, 1947 liana khata hiana pangia heihpa châ ta, he lia chhochhi cha Chin Hills, Lushei Hills, Arakan Hills Tracks liata Marasaw ypa zydua Crown Colony ta y awpa ta ama vaw hiah.

Adyuhpi ei 2-na (World War – II) vaw chhâ ta, India cha British ryureina tawhta Independence thlai a vaw hmô ha hra. India Dâhpipa (Constitution) phorâ awpa ta Constituent Assembly thlai paduapa châ ta, Dr. BR. Ambedkar cha Chairman a châ. Chatanachata Constitution (Scheduled Tribes) Order 1950 ry liata Lakher (Mara) cha Tribal Pho miakha sopa eima vaw châ haw.
India sawhkhâ ta Lushei phozy nata â raohâh kawpa ta maniah mohôh ta, Clerical post chhao Lakher Clerk nata Lushei Clerk tahpa ta piepa eima vaw châ.

Chatanachata British ryureina tawhta India Independence Day cha târi 15th August, 1947 liana khata phuahpa châ ta, India sawhkhâ ta Puhpa Gopinath Bordoloi, Chairman chhihthana ry liata Sub-Committee of the Constituent Assembly a padua. A chyuna zie ta Bordoloi Commission tahpa a châ. He Commission ta a recommend pa hawhta Pawi-Lakher Regional Council cha 1 Notification No. TAD/R/50/119 of 31.07.1951 ta Article 224 (2) nata 275 (1) hmâpa ta Sixth Schedule to the Constitution of India liata pachohpa a châ. Târi 20th May, 1952 liata Council padua theina Order pua ta, târi 23rd April, 1953 liana khata Pawi-Lakher Regional Council chhao cha Lôlei (Lunglei) liata pahypa a vaw châ haw. Kô 1971 liata NE Re-organisation Act pass pa châ ta, Mizo Hills District Council cha Union Territory lâta sopa châ ta, P.L. Regional Council chhao cha LADC, PADC nata CADC ta pachhaihpa vaw châ hra ta, kô 1988 Amendment of Sixth Schedule to the Constitution of India daihti lia khata Mara Autonomous District Council (MADC) tahpa ta thlapa a vaw châ hra.

Atahmâ he 12th Term MADC sawhkhâna siekhei haipa châ ta, he Term chhôh liata rairuna chi nano nanopazy y tyh hra sa la, Abeipa tawhta byhnâ hluhpi eima dao lymâ hra. 12th Term MADC sawhkhâ heta Mararâh châta rai hluhpi hria ta, cha hry liata alâluah viapazy cha:

  1. Inaugurated MADC’s Golden Jubilee Hall at MADC Complex on 20th December, 2023.
  2. Inaugurated Agriculture Site Office at Phura on 1st December, 2023.
  3. Inaugurated Circle Administrative Office at Chakhei village on 19th November, 2025.
  4. Inaugurated Kitchen (Milk Room) for Milk storage at MADC’s Vety Farm, Meisatlâh, Siaha.
  5. Inaugurated Mini-Hydro Electricity at Pala Tipo on 30th November, 2023.
  6. Inaugurated NELIET Study Centre at MADC Complex on 5th October, 2023.
  7. Inaugurated Waiting Shed cum Public Toilet at MADC Complex on 4th November, 2025.
  8. Established Taxation Wing under MADC Siaha on 27th June, 2024.
  9. Established Project Management & Implementation Unit, MADC on 17th October, 2025.
  10. Mara House, Lôlei (Lunglei)
  11. Tisi nata Tisôpi liata Forest Rest House pahypa a châ.
  12. Pala Tipo View Point liata Cottage pahypa a châ.
  13. Tlâhpi liata Hraisua Hills Park pahypa a châ.
  14. Power Triller – 13 Nos raipa a châ.
  15. Tractors – 3 Nos chaleipa a châ.
  16. JCB – 1 No chaleipa a châ.
  17. Sathaw taopapuana (Chhiehrieh chariehna) chaleipa a châ.
  18. Odyh – 198 hnohta Tipâh (Syntex) raipa a châ.
  19. Odyh – 306 hnohta Râhvâ (GCI Sheet) raipa a châ.
  20. MADC Finance pa ta châbu 19 palâhâhpa a châ.
  21. MADC ta MPACS (Multipurpose Primary Agriculture Credit Society) – 16 a padua ha.

MADC Published Books:

  1. The Mara Customary Law
  2. MADC Inheritance of property Act 2024
  3. The MADC Marriage and Divorce Act 2024.

APPROVED AND ONGOING PROJECTS:

A. Under PMJVK & Other Ministry

  1. Construction of Public Market cum Multipurpose Center and Women Facilitation Centre at Tipa “V” amounting to Rs. 4.00 Crore.
  2. Construction of New School Building in MADC area 5.76 Crore.
  3. Infrastructure Development under School Education Department 8.5 Crore.
  4. Construction of Multipurpose Community Hall at Siaha Rs. 8,324 Lakhs.
  5. Construction of Mara Tribal Girls’ Hostel at Zotlang, Aizawl Rs. 8.07 Crore.
  6. Construction of Maraland Centenary Hospital at Siaha Rs. 30 Crore.
  7. Regional Museum at College Vaih, Siaha.

B. Under Article 275 (1):

  1. Construction of Mara Tribal Girls’ Hostel at Kausik Enclave, New Delhi amounting to Rs. 700.00 Lakhs.
  2. Construction of Multi-disciplinary Centre at Meisavaih, Siaha Rs. 600.00 lakhs.

C. Under SASCI:

  1. Constructed Cold Storage Building at Kaochao East Rs. 74.7 lakh.
  2. Constructed Spice Grinding Unit Building at Tôkalô Rs. 31.6 lakh.
  3. Construction of C.A.O Building at Chakhei Village Rs. 80 lakh.
  4. Construction of Pala Bridge at River Pala Rs. 60 lakh.
  5. Construction of Lômasu to Beinô Road Rs. 60 Lakh.

MADC Fund:

  1. Lôdaw liata Forest Rest House sa ngâ haipa a châ.
  2. Land & Revenue Settlement ta Additional Building a sa ngâ haipa a châ hra.
    Atanoh, Indian Independence Day ei 80th-na alyna Programme, MADC ta Mawrâh State Sawhkhâ ta a pachhuahpanohpa programme âhly leipa ta a eihrâh ta eimâ hmâna chhâpa he Maraland zawpi nata Khizaw kaohki liata a ypazy ta ama vaw pahno khai awpa ta ei khoh.

Khazohpa nata Nôpaw hmiatuapazy chhihthana zawhzi ta MADC cha kô 54 tlai a vaw sie haw.
Nôpaw hmiatuapazy tiamana nata hriapasana zawhzi ta ADC sâthôh hry liata MADC heta mohphana a vaw to lymâ tyh. Eima pahnopa hawhta MADC Budget cha State Sawhkhâ ta Fund Allocation miah a piena dâh hawhta taopa châ ta, kô chhâna liata hlao pôhpa i.e. DA, Annual Increment etc. zy cha RE ta miah ama pie lymâ tyh. Kha hlâ zydua RE hmô tyhpa châ ta, ZPM a sawhkhâ tawhta kô 2 tlai (2024-2025 & 2025-2026), MDC nata MADC Pensioner hlao pôhpa nata DA, Staff Annual Increment, Pension Benefits for Officers & Staffs, MACP, Upgradation of Officers & Staffs, Regularisation of Staffs tlohpakhypa 2588.30 Lakhs (Thla kha nata khophie hlao) cha CM of Mizoram chhaota pie awpa âryh a tahzie ei hluhpi a reih tawhta atanoh taihta piepa châ ma pi.
LADC ta Rs 7000 Lakhs rachhôh nata CADC ta Rs 6300 Lakhs rachhôh leibâh ama hnei hra.

He hawhta eima tovyuh dopa chhao miah pie khoh leipa ta zawpi rairuna, Mawrâh sawhkhâ ta miah a taopa he a pasa tah pi ta, eima palôh tlâh vei. State sawhkhâ ta Central tawh Supplementary demand taopa ta ama Budget khô lâ 2024-2025 liata Rs 3512.33 Cr, 2025–2026 liata Rs 3724.25 Cr a hmô nota keimo tlaw kha hmahta miah a pie leipa he zawpi khâsaw rei leina hawhta eima pachâ. Cha hawhta eima tovyuh dopa chhao miah a pie khoh leipa State sawhkhâ nata hmaohkha siahkha ta eima khotalaina noh (Independence Day) hmâh khoh awpa he MADC Executive Committee ta âryh a tah leipa vâta atanoh Independence Day he a eihrâhpa ta ahmâhpa eima châ.

Hmo hropa chhao 3 ADC zy ta Joint ta hmahla lymâ awpa pha eima tah. He Independence Day a eihpa ta ahmâh awpa he All NGOs, All Political Party nata ECM Church Leader zy chhaota miah amâ pyhkheina liata alynabie eima reih.

Eima Autonomy pabohsa ta, palaiseihsa ta, eimâ dona kyh nata eima râh cause liata zawpi palôhraoh kawpa ta keihchakâ khoh lymâ awpa ta eimâ hrua.

A chhâ chaina liata cha atanoh Independence Day eimâ hmâna noh raopa tawhna heta mo to eima seichâna liata eimâ tâhna su chyu-dyhchhiena, thathina, sasyh kyh dei pachâna, Drugs seichâna, etc. tawhta pua n’awpa ta keihchakâ pathao chyu suh vy tahpa ta eimâ hrua hmeiseih.

Ei châ ly kaw ei.

Jai Hind.

May God Bless Maraland.

MADC ta Mizoram sawhkhâ tawhta kô 2 chhôh RE a hmô leipa vâta palôhtlâh leina palâsapa ta a noeih ta India Independence Day 2026 celebration programme he ahmâhpa a châ.

India Independence Day Celebration Programme a chhâ khai tawh heta, Puhpa S. Lalremthanga, Dy. CEM, MADC chata Primary Health Centre, Tipa tly ta, he Primary Health Centre, Tipa liata hriapa Dawhtyzy ta ama peimawhpa Dy. CEM hnohta ama tlôkhei hra.

Laihsa J. Vâhneisô (Mara Idol 2024 Top-5) nata Laihsa K. Marapawngia zy ta pahnie kawpa ta hlasapa ta zawpi ama palôhpahawh.

Puhpa S. Lalremthanga, Dy. CEM he Official lâ tawhta Puhpa Pawsa Lava, Asst. I&PO, MADC, Puhpa N. Solomon Beihlôtha, Inspector of Schools (P/S), Puhpa K. Nehemia, I&PD, MADC nata Puhpa Pakhai Hlychho, Edu, Department (P/S), MADC zy ta ama zi.

ISSUED BY:
Information & Publicity Department
Mara Autonomous District Council
Siaha.